بشرى و فلسفه عبارت باشد از كاوش درباره وجود آثار حق و صدق هستى ، پس چگونه انكار اصل عليت مىتواند حكمت و فلسفه محسوب شود و گويندهء آن فيلسوف و حكيم ناميده شود ؟ ! حديث و سنت واژه‌هاى حديث ، خبر ، اثر ، روايت و سنت معانى نزديك به هم دارند ، حديث عبارت است از سخن و هر چه مردم مىگويند : « ما يتحدث به الناس » ، « 1 » « الحديث ما يتحدث به من كلام و خبر » و كلام رسول اللّه صلى الله عليه و آله يا فعل و امضاى منسوب به پيامبر صلى الله عليه و آله را حديث نامند : « و روي الحديث أو الشعر رواية : حملة و نقلة و الرواية ، القصة الطويلة . » « 2 » ابن اثير مىنويسد : « قد تكرر في الحديث ذكر السنة و ما تصرف منها . . . . » در حديث فراوان از سنت و مشتقات آن سخن به ميان آمده و اصل معناى آن راه و روش است در اصطلاح شرع مقصود چيزى است كه رسول اللّه صلى الله عليه و آله با زبان يا عملًا به آن امر كرده و يا از آن نهى نموده است و در قرآن هم راجع به آن موارد سخنى نيامده است . « 3 » از نظر اصوليان ، سنت ، آن چيزى است كه از پيامبر صدور يافته ، اعم از كلام ، عمل و يا تقرير و امضا . « 4 » و از نظر علم دراية الحديث ، خبر و حديث به يك معناست و آن كلامى است كه سخن ، فعل و يا تقرير معصوم را حكايت كند « 5 » و اما خودكار و تقرير و

--> ( 1 ) . النهايه ، ج 1 ، ص 350 . . ( 2 ) . المعجم الوسيط ، ج 1 ، ص 160 و 384 . . ( 3 ) . النهايه ، ج 2 ، ص 409 . . ( 4 ) . محمد تقى حكيم ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 122 . . ( 5 ) . زين‌الدين بن على عاملى ( شهيد ثانى ) ، الدرايه ، ص 4 . .